Ashwagandha
Withania somnifera
Królowa ajurwedy — adaptogen redukujący kortyzol o 27,9% w badaniach klinicznych. Wspiera odporność na stres i jakość snu.
Ashwagandha (dosł. „zapach konia") to roślina z rodziny psiankowatych stosowana w ajurwedzie od ponad 3000 lat. Kluczowe substancje czynne to witanolidy (witaferyna A, witanolid D), które działają wielokierunkowo na układ stresowy. Modulują oś HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza), obniżając poziom kortyzolu. Wykazują też powinowactwo do receptorów GABA-A — tych samych, na które działają leki przeciwlękowe, ale dużo łagodniej. Najlepiej przebadana forma to ekstrakt KSM-66 (standaryzowany z korzenia). Badanie Chandrasekhar i wsp. (2012): 64 osoby, 8 tygodni — kortyzol ↓ 27,9%, stres ↓ 44%, sen poprawiony u 72% uczestników.
Potwierdzone działania
- ✓ Redukcja kortyzolu — modulacja osi HPA
- ✓ Działanie anksjolityczne poprzez receptory GABA-A
- ✓ Poprawa jakości snu i czasu zasypiania
- ✓ Zwiększenie tolerancji wysiłkowej i siły mięśniowej
- ✓ Wspieranie funkcji tarczycy (ostrożnie przy nadczynności)
Stosowana część
Korzeń (głównie), liście
Dawkowanie
Ekstrakt KSM-66: 300–600 mg/dzień; Sensoril: 125–250 mg/dzień. Efekty po 4–8 tygodniach.
⚠ Przeciwwskazania i ostrożność
Unikać przy chorobach autoimmunologicznych (Hashimoto, lupus, RZS), nadczynności tarczycy, ciąży i karmieniu piersią. Interakcje z lekami sedatywnymi.