Melisa
Melissa officinalis
Europejskie zioło antystresowe o cytrusowym aromacie. Blokuje enzym COMT rozkładający GABA — naturalny efekt uspokajający bez senności.
Melisa lekarska to roślina z rodziny wargowych o charakterystycznym cytrynowym zapachu, pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, szeroko uprawiana w Polsce. Mechanizm działania: kwas rozmarynowy i inne polifenole melisy hamują enzym COMT (katecholo-O-metylotransferaza), który rozkłada GABA. Efektem jest wzrost poziomu GABA w mózgu — łagodniejszy niż przy lekach, ale bez efektu uzależnienia. Badanie Kennedy i wsp. (2004): pojedyncza dawka 600 mg ekstraktu z melisy zredukowała stres i poprawiła nastrój u 18 zdrowych uczestników w teście DISS (stres laboratoryjny). Melisa działa szybciej niż kozłek — efekt po 30–60 minutach. Połączenie melisa + kozłek ma efekt synergiczny przy bezsenności.
Potwierdzone działania
- ✓ Redukcja lęku i napięcia nerwowego (GABA-ergiczne)
- ✓ Poprawa nastroju — efekt po pojedynczej dawce
- ✓ Łagodzenie bezsenności (najlepiej z kozłkiem)
- ✓ Działanie przeciwskurczowe (wzdęcia, IBS)
- ✓ Działanie przeciwwirusowe — Herpes simplex (zewnętrznie)
Stosowana część
Liście (świeże lub suszone)
Dawkowanie
300–600 mg ekstraktu 2× dziennie; napar: 2–3 łyżeczki suszonych liści na 250 ml, 3× dziennie.
⚠ Przeciwwskazania i ostrożność
Może nasilać działanie leków sedatywnych i tarczycowych. Ostrożnie przy niedoczynności tarczycy. Przy stosowaniu przed egzaminem — sprawdzić indywidualną reakcję na senność.